{"id":5705,"date":"2026-05-14T08:45:06","date_gmt":"2026-05-14T08:45:06","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/?p=5705"},"modified":"2026-03-05T23:11:16","modified_gmt":"2026-03-05T23:11:16","slug":"faras-recenzja-i-ocena-gry-planszowej-portal-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/faras-recenzja-i-ocena-gry-planszowej-portal-3\/","title":{"rendered":"Faras recenzja i ocena gry planszowej Portal historyczny Histmag org historia dla ka\u017cdego!"},"content":{"rendered":"<div id=\"toc\" style=\"background: #f9f9f9;border: 1px solid #aaa;display: table;margin-bottom: 1em;padding: 1em;width: 350px;\">\n<p class=\"toctitle\" style=\"font-weight: 700;text-align: center;\">Content<\/p>\n<ul class=\"toc_list\">\n<li><a href=\"#toc-1\">Polska w XX wieku<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-2\">Multimedialna wystawa muzeum<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-3\">Darmowe muzea w Warszawie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-5\">GRY FIGURKOWE<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Sala mieszcz\u0105ca g\u0142\u00f3wn\u0105 ekspozycj\u0119 malowide\u0142 \u015bciennych ma hierarchiczny, kierunkowy charakter. Jak pisz\u0105 tw\u00f3rcy projektu przebudowy Galerii, w pracy nad projektem nowej aran\u017cacji starano si\u0119 uzyska\u0107 nastr\u00f3j charakterystyczny dla historycznego wn\u0119trza sakralnego, jednak bez dos\u0142ownych odniesie\u0144 do architektury katedry w Faras. 17 pa\u017adziernika 2014 roku Galeria Faras zosta\u0142a otwarta na nowo po przebudowie i dokonaniu nowej aran\u017cacji. Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie zosta\u0142a udost\u0119pniona zwiedzaj\u0105cym w 1972 roku. Od czasu ratunkowej Kampanii Nubijskiej wzros\u0142o zainteresowanie naukowc\u00f3w Sudanem i jego dawnymi kulturami.<\/p>\n<ul>\n<li>Jedno ze s\u0142\u00f3w inskrypcji wyra\u017cono monogramem zgodnym z okresem wykonania malowid\u0142a, spotykanym tak\u017ce w malarstwie bizantyjskim.<\/li>\n<li>Zdejmowanie malowide\u0142 ze \u015bciany umo\u017cliwi\u0142o dotarcie do wcze\u015bniejszych warstw tynk\u00f3w, na kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c znajdowa\u0142y si\u0119 przedstawienia.<\/li>\n<li>To tr\u00f3jwymiarowa prezentacja przedstawiana zwiedzaj\u0105cym w \u201eGalerii Faras\u201d &#8211; jedynej w Europie i wyj\u0105tkowej w skali \u015bwiatowej ekspozycji ukazuj\u0105ca zabytki kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrze\u015bcija\u0144skiego.<\/li>\n<li>Opcja dodawania komentarzy zosta\u0142a wy\u0142\u0105czona.<\/li>\n<li>Nast\u0119pnie odcinano fragmenty tynku z malowid\u0142ami z pomoc\u0105 no\u017cy i pi\u0142.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W lica malowide\u0142 Anio\u0142a Micha\u0142a z Mieczem i Merkuriusza wprasowano mas\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z wosku i kalafonii, kt\u00f3rymi by\u0142a ona i tak ju\u017c w du\u017cej mierze przesycona. Sole usuni\u0119to za pomoc\u0105 wody destylowanej, kt\u00f3r\u0105 delikatnie spryskano ty\u0142 malowide\u0142, a nast\u0119pnie usuni\u0119to po 30 minutach. Najbardziej uszkodzona by\u0142a bia\u0142a warstwa zaprawy i gipsu bezpo\u015brednio pod powierzchni\u0105 malowide\u0142. Du\u017ca ilo\u015b\u0107 rozpuszczalnych soli wyst\u0119puj\u0105ca w zaprawie stanowi\u0142a potencjalne zagro\u017cenie dla zabytk\u00f3w. W przypadku niekt\u00f3rych malowide\u0142 wg\u0142\u0119bienia powsta\u0142e w wyniku usuni\u0119ciu zaprawy wype\u0142niono kitem kredowym, kt\u00f3ry przy doczyszczaniu wykrusza\u0142 si\u0119 bez problemu.<\/p>\n<h2 id=\"toc-0\">Prace archeologiczne na terenie Faras<\/h2>\n<p>Dzi\u0119ki pracom badawczym prowadzonym na terenie staro\u017cytnego o\u015brodka miejskiego Faras w pobli\u017cu granicy suda\u0144sko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny ko\u015bcio\u0142a katedralnego z VIII wieku. W g\u0142\u00f3wnej sali w\u0119\u017cszego, wschodniego traktu galerii przestrze\u0144 uporz\u0105dkowana zosta\u0142a poprzez obustronne wprowadzenie na jej d\u0142u\u017cszych \u015bcianach rytmu p\u0142ytkich arkad. Prezentowane w Muzeum Narodowym w Warszawie malowid\u0142a to unikatowa w skali \u015bwiatowej kolekcja chrze\u015bcija\u0144skiej sztuki \u015bredniowiecznej z teren\u00f3w Afryki. Nie spodziewa\u0142 si\u0119 odkry\u0107 katedry chrze\u015bcija\u0144skiej &#8211; t\u0142umaczy\u0142a\u00a0dr Magdalena \u0141apta\u015b, kt\u00f3ra\u00a0zajmuje si\u0119 dzie\u0142ami sztuki z Katedry w Faras.<\/p>\n<h3 id=\"toc-1\">Polska w XX wieku<\/h3>\n<p>Dzi\u0119ki multimediom, dla kt\u00f3rych przeznaczona zostanie specjalna przestrze\u0144, widz, tak\u017ce niepe\u0142nosprawny, zapozna si\u0119 z dziejami Nubii chrze\u015bcija\u0144skiej, architektur\u0105, malowid\u0142ami katedry, z ich ciekaw\u0105 ikonografi\u0105. W cz\u0119\u015bci sali zaprojektowanej tak, by oddawa\u0142a nastr\u00f3j panuj\u0105cy w historycznym wn\u0119trzu sakralnym, znajd\u0105 si\u0119 malowid\u0142a rozmieszczone podobnie jak w faraskiej \u015bwi\u0105tyni. Do zbior\u00f3w muzealnych trafi\u0142y one dzi\u0119ki polskim archeologom uczestnicz\u0105cym w obj\u0119tej patronatem UNESCO <a href=\"https:\/\/faras3d.pl\/\">faras3d<\/a> wielkiej mi\u0119dzynarodowej akcji ratowania pozosta\u0142o\u015bci dawnych kultur Doliny Nilu rozwijaj\u0105cych si\u0119 na po\u0142udnie od I katarakty. W nast\u0119pnej sali, imituj\u0105cej wn\u0119trze sakralne, znajd\u0105 si\u0119 niemal wszystkie malowid\u0142a \u015bcienne z naw i kaplic katedry, pokazane w uk\u0142adzie zbli\u017conym do oryginalnego rozmieszczenia w ko\u015bciele.<\/p>\n<h2 id=\"toc-2\">Multimedialna wystawa muzeum<\/h2>\n<p>Zosta\u0142y udost\u0119pnione publiczno\u015bci w Muzeum Narodowym w Warszawie wraz z elementami dekoracji architektonicznej katedry oraz innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i budowli z Faras. Po\u0142owa pojecha\u0142a do muzeum w Chartumie, po\u0142owa do Polski. Katedra, kt\u00f3r\u0105 odkryli Polacy pochodzi\u0142a z po\u0142owy VII w., a \u015bwietnie zachowane \u015bcienne malowid\u0142a nazwano cudem z Faras. Nubia pozosta\u0142a w izolacji a\u017c do XIII w., kiedy to tak\u017ce podda\u0142a si\u0119 islamizacji. Polega\u0142a ona na harmonijnym \u0142\u0105czeniu bada\u0144 archeologicznych z pracami konserwatorskimi i ratowaniem zabytk\u00f3w. W\u0142adze Egiptu i Sudanu wystosowa\u0142y do UNESCO apel o mi\u0119dzynarodow\u0105 pomoc w ratowaniu zabytk\u00f3w Nubii.<\/p>\n<p>Nadpro\u017ce i dwa malowid\u0142a \u2013 wizerunek Archanio\u0142a Micha\u0142a oraz \u015bwi\u0119tego arcybiskupa. W depozycie w Muzeum Luwru znajduje si\u0119 kilka zabytk\u00f3w z Faras, b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 Muzeum Narodowego w Warszawie. W galerii prezentowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyroby ceramiki koptyjskiej.<\/p>\n<h2 id=\"toc-4\">Galeria Faras im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego &#8211; Muzeum Narodowe w Warszawie, Mazowieckie, Warszawa<\/h2>\n<p>W moim rodzinnym domu wisia\u0142y reprodukcje malowide\u0142 z Faras. Opr\u00f3cz katedry w Faras odkopano tak\u017ce stary klasztor, pa\u0142ac biskup\u00f3w, ruiny pa\u0142acu kr\u00f3lewskiego, domy mieszkalne i pomieszczenia gospodarcze. W internecie uruchomiono stron\u0119 \u201eFaras 3D\u201d, kt\u00f3ra ma w nowoczesnej formie prezentowa\u0107 jedno z najwa\u017cniejszych odkry\u0107 polskich archeolog\u00f3w, czyli katedr\u0119 z Faras w p\u00f3\u0142nocnym Sudanie.<\/p>\n<h3 id=\"toc-5\">GRY FIGURKOWE<\/h3>\n<p>Przywiezione do Polski malowid\u0142a by\u0142y prezentowane w warszawskim muzeum od 1972 roku, w galerii praktycznie niezmienianej do 2011 roku, kiedy podj\u0119to decyzj\u0119 o jej przebudowie. Nekropol\u0119 biskup\u00f3w, stele fundacyjne katedry, pa\u0142acu eparch\u00f3w, ko\u015bcio\u0142a na po\u0142udniowym stoku oraz nast\u0119pne malowid\u0142a &#8211; Archanio\u0142a Micha\u0142a z mieczem i \u015bw. Obejrzy zrekonstruowane w 3D wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a ze wszystkimi malowid\u0142ami, r\u00f3wnie\u017c tymi, kt\u00f3re obecnie znajduj\u0105 si\u0119 w muzeum w Chartumie. 67 przedstawie\u0144 malarskich, a tak\u017ce wiele innych dzie\u0142 faraskich znajduj\u0105cych si\u0119 w MNW, stanowi dzi\u015b najwi\u0119kszy i najcenniejszy zesp\u00f3\u0142 zabytk\u00f3w archeologicznych pochodz\u0105cych z wykopalisk prowadzonych za granic\u0105, jaki uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 do polskich zbior\u00f3w muzealnych. Tam te\u017c b\u0119dzie mo\u017cna uzyska\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe informacje na temat Nubii, katedry, malowide\u0142 \u015bciennych i ich ikonografii, polskich wykopalisk w Faras itp. W VII wieku w Faras, nosz\u0105cym w\u00f3wczas nazw\u0119 Pachoras, wzniesiona zosta\u0142a pierwsza katedra, prawdopodobnie w tym samym miejscu, w kt\u00f3rym w VIII wieku stan\u0105\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 odkryty przez polskich archeolog\u00f3w uczestnicz\u0105cych w Kampanii Nubijskiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Content Polska w XX wieku Multimedialna wystawa muzeum Darmowe muzea w Warszawie GRY FIGURKOWE Sala mieszcz\u0105ca g\u0142\u00f3wn\u0105 ekspozycj\u0119 malowide\u0142 \u015bciennych ma hierarchiczny, kierunkowy charakter. Jak pisz\u0105 tw\u00f3rcy projektu przebudowy Galerii, w pracy nad projektem nowej aran\u017cacji starano si\u0119 uzyska\u0107 nastr\u00f3j charakterystyczny dla historycznego wn\u0119trza sakralnego, jednak bez dos\u0142ownych odniesie\u0144 do architektury katedry w Faras. 17 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[82],"tags":[],"class_list":["post-5705","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-faras3d-pl"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"woocommerce_thumbnail":false,"woocommerce_single":false,"woocommerce_gallery_thumbnail":false},"uagb_author_info":{"display_name":"moodle_admin","author_link":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/author\/moodle_admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Content Polska w XX wieku Multimedialna wystawa muzeum Darmowe muzea w Warszawie GRY FIGURKOWE Sala mieszcz\u0105ca g\u0142\u00f3wn\u0105 ekspozycj\u0119 malowide\u0142 \u015bciennych ma hierarchiczny, kierunkowy charakter. Jak pisz\u0105 tw\u00f3rcy projektu przebudowy Galerii, w pracy nad projektem nowej aran\u017cacji starano si\u0119 uzyska\u0107 nastr\u00f3j charakterystyczny dla historycznego wn\u0119trza sakralnego, jednak bez dos\u0142ownych odniesie\u0144 do architektury katedry w Faras. 17&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5705"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5705\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5706,"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5705\/revisions\/5706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.dualcube.com\/moowoodle\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}